Beyin Damarlarında Sessiz Bir Daralma: Moyamoya

İsmi kulağa biraz yabancı, hatta belki egzotik geliyor olabilir. Ancak bu durum, beyin damarlarının derinliklerinde yaşanan oldukça ciddi bir mücadelenin adı. İlk kez bir sonbahar sabahı uzak doğuda tanımlanan bu hastalık, aslında beynin ana arterlerinin yavaşça kapanmasıyla başlıyor. Gelişmeleri medihaber.com’u takip ve sosyal medya hesaplarını takip ederek güncel bilgilere ulaşabilirsiniz. Acaba bir sabah uyandığınızda vücudunuzun bir tarafında hafif bir uyuşukluk hissetmek neyin habercisidir?

Duman Bulutu Gibi Yayılan Damarlar

Hastalık ismini, damarların filmdeki görüntüsünden alıyor. Japonca "sigara dumanı" demek. Ana damarlar yani internal karotis (şah damarı ucu) daralınca, beyin kendine yeni yollar arıyor. Görülüyor bu tıkanıklık sonrasında oluşan incecik, cılız yeni damar ağları. Nadir. Bu kılcal yapılar o kadar zayıf ki, en küçük bir basınçta sızdırma yapabiliyorlar. Beyin damar daralması tedavisi için erken teşhis işte bu yüzden hayati önem taşıyor.

Hastalık vakaları genellikle çocukluk çağında veya yetişkinliğin ortalarında, iki ana grupta toplanıyor. Uzmanlar, çocuklarda görülen belirtilerin sıklıkla geçici felç ataklarıyla ortaya çıktığını belirtiyor. Çocuklarda moyamoya belirtileri genellikle ağlama veya üfleme gibi eylemlerden sonra belirginleşiyor.

Belirtiler ve Riskler

Hafif bir baş dönmesi deyip geçiyoruz bazen. Belki de vücudumuz bize bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Moyamoya hastalığı belirtileri nelerdir diye baktığımızda karşımıza kafa karışıklığı, konuşma bozukluğu ve nöbetler çıkıyor. Beyne giden kan akışı azaldığında, dokular oksijensiz kalıyor. Bu durum maalesef inme riskini ciddi oranda artırıyor. İstatistiklere göre hastaların %10'u ani kanamalarla hastaneye başvururken, geri kalan %12'lik kesim iskemi (kansızlık) belirtileri gösteriyor.

Tedavide Umut Veren Yöntemler

İlaçlar sadece kanı sulandırıyor ama asıl sorunu çözmeye yetmiyor. Tek gerçek çözüm cerrahi müdahale olarak görülüyor. Ameliyat masasında cerrahlar, kafa derisindeki sağlıklı damarları doğrudan beyin yüzeyine dikiyor. Bu işleme anastomoz (damar birleştirme) deniliyor. Moyamoya cerrahisi başarı oranı günümüzde oldukça yüksek seviyelere ulaştı. Zamanında müdahale edilen hastalar, normal hayatlarına hızla dönebiliyor.

Cerrahi operasyonun ardından beyin kan akışının normale dönmesi bekleniyor. Hastaların düzenli kontrolleri bir ömür boyu devam ediyor. Tdevai sürecinde sabırlı olmak ve uzman görüşüne sadık kalmak iyileşmenin anahtarıdır.

Moyamoya tanısı konulan hastalar için operasyon sonrası süreç titizlikle takip ediliyor. Cerrahi ekip, bypass edilen damarların beyne yeterli oksijen taşıyıp taşımadığını anlık izliyor. İyileşme belirtileri gösteren hastalar birkaç hafta içinde günlük rutinlerine dönmeye başlıyor. Moyamoya hastalığı nedir sorusuna yanıt arayan aileler için erken tanı, kalıcı hasarların önlenmesinde en büyük yardımcıdır.

Haberde Geçen Terimler:

• Stenoz: Bir damarın veya kanalın anormal şekilde daralması durumu.

• İskemi: Bir dokuya veya organa giden kan akışının, oradaki hücrelerin beslenmesini engelleyecek kadar azalması.