Yüksek İrtifada Sağlık Alarmı: Dağ Hastalığı Riskleri Artıyor
Doğa sporlarına olan ilginin artmasıyla birlikte, yüksek rakımlarda görülen sağlık sorunları yeniden gündeme gelmeye başladı. Deniz seviyesinden hızla yukarılara tırmanan dağcılar ve doğa tutkunları için en büyük tehlike halk arasında dağ hastalığı olarak bilinen durumdur. Vücudun düşük oksijen seviyelerine uyum sağlayamaması sonucu ortaya çıkan bu tablo, müdahale edilmediğinde hayati risk barındırabiliyor.
Genellikle 2480 metre ve üzerindeki rakımlarda vücut tepki vermeye başlar. Yapılan son araştırmalara göre, 2500 metrenin üzerine çıkan her beş kişiden ikisi hafif düzeyde semptomlar gösteriyor. Zirve yolunda insanın nefesi kesilirken, biz burada sadece rakamları konuşuyoruz ama durum sandığımızdan daha ciddi. Erken evrelerde fark edilen belitiler genellikle dinlenmeyle geçse de tırmanışa devam etmek durumu kötüleştirir.
Belirtiler ve İlk Müdahale Yöntemleri
Hastalığın en yaygın işareti zonklayıcı tarzda hissedilen şiddetli baş ağrısıdır. Buna mide bulantısı, iştahsızlık ve genel bir yorgunluk hali eşlik eder. Akut dağ hastalığı (yükseklik rahatsızlığı) yaşayan bireylerde uyku düzeni hızla bozulur. Vücudun aklimatizasyon (iklim ve ortama uyum sağlama) süreci için zamana ihtiyacı vardır. Tırmanış esnasında sıvı tüketimine dikkat edilmesi ve alkolden uzak durulması uzmanlarca öneriliyor.
Eğer kişi halsiz düşerse veya nefes darlığı istirahat halindeyken de sürerse derhal irtifa kaybedilmelidir. Bazen beyin ödemi (beyinde sıvı birikmesi) gibi çok daha ağır tablolarla karşılaşılabilir. Bu aşamada hastanın bilinci bulanıklaşır ve dengesini kaybeder. Hafif bir baş ağrısı belki geçer diye beklemek bazen en büyük hatadır çünkü irtifa şakaya gelmez.
Uzun Vadeli Riskler ve Korunma Yolları
Dağcıların her gün en fazla 300 ile 500 metre arasında dikey tırmanış yapması güvenli kabul edilmektedir. İstatistikler, hızlı çıkış yapan grupların %42 oranında sağlık sorunu yaşadığını gösteriyor. Oysa yavaş ve kademeli yükselik planlayanlarda bu oran %12 seviyelerine kadar gerilemektedir. Dağ hastalığı belirtileri nelerdir sorusunun cevabını bilmek saha çalışanları ve sporcular için hayati önem taşır. Belki de bir sonraki tırmanışta bu bilgiler hayat kurtaracaktır.
Terim Sözlüğü:
-
Hipoksi: Dokuların yeterli oksijen alamaması durumu.
-
Aklimatizasyon: Vücudun yüksek irtifaya alışma süreci.
-
Ödem: Vücut boşluklarında veya dokularda anormal sıvı birikmesi.
Konu ile alakalı haberler:
Canlı yayın ve video içerikleri: https://www.youtube.com/channel/UCtX2N6269YpWG8bi6qEnMyQ/search?query=dağhastalığı
Gelişmeleri medihaber.com’u ve sosyal medya hesaplarını takip ederek güncel bilgilere ulaşabilirsiniz.
