Sokakta yanınızdan geçen veya iş yerinde aynı masayı paylaştığınız birinin duygusal dünyasındaki boşluğu fark etmek her zaman kolay olmuyor. Uzmanlar halk arasında psikopati (duygusuzluk hali) olarak da bilinen antisosyal kişilik bozukluğu tanısı konulan bireylerin sayısında son yıllarda belirgin bir değişim gözlemlendiğini belirtiyor. Özellikle sosyal kurallara uyum sağlamakta zorlanan bu kişiler, empati (duygudaşlık) yeteneklerinin kısıtlı olmasıyla dikkat çekiyor. Pisikiyatrist kliniklerinde yapılan gözlemler bu tablonun sadece bireysel değil toplumsal bir mesele olduğunu kanıtlar nitelikte.
Saha çalışmalarımızda karşılaştığımız vakalar genellikle pişmanlık duygusunun eksikliği üzerine yoğunlaşıyor. Toplumun yaklaşık %3'ünde görülen bu durum erkeklerde kadınlara oranla daha sık saptanıyor. Gençlik yıllarında davranım bozukluğu şeklinde filizlenen bu tablo yetişkinlikte yerini manipülasyon (yönlendirme) ve dürtüselliğe bırakıyor. Dürtüsel davranan bireyler sonuçları düşünmeden hareket ettikleri için sık sık yasal sorunlarla karşı karşıya kalıyorlar. Çoğu zaman bu kişiler çevrelerindeki insanları kendi çıkarları doğrultusunda kullanabiliyor.
Tanı koyma süreci oldukça titiz bir inceleme gerektirir. Uzmanlar bireyin çocukluk öyküsünden başlayarak uzun süreli davranış kalıplarını inceler. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşimi bu bozukluğun temelini oluşturuyor. Aile içi şiddet veya ihmal gibi unsurlar sürecin tetikleyicisi olabiliyor. Tedavi noktasında ise durum biraz daha karmaşık bir hal alıyor. Klasik terapi yöntemleri her zaman istenen sonucu vermeyebilir. Ancak erken teşhisle birlikte uygulanan bilişsel davranışçı terapi (düşünce odaklı tedavi) yöntemleri sayesinde sosyal uyumun artırılması hedefleniyor.
Bu bireylerle yaşamak zorunda kalan aile üyeleri için de süreç oldukça yıpratıcı geçebiliyor. İlişkilerde yaşanan bu derin kopukluk bazen geri dönülemez hasarlara yol açabiliyor. Uzmanlar ailelerin de psikolojik destek alması gerektiğini vurguluyor. Gelecekte bu vakaların topluma kazandırılması için daha fazla rehabilitasyon (iyileştirme) merkezine ihtiyaç duyulacağı öngörülüyor. Belki de doğru yaklaşımla bu zorlu tablo bir nebze olsun yumuşatılabilir.
Manipülasyon: Başkalarının kararlarını veya algılarını kendi çıkarları doğrultusunda dolaylı yollarla etkileme süreci. Dürtüsellik: Sonuçları hesap etmeden, ani bir istek veya içgüdüyle hareket etme eğilimi. Rehabilitasyon: Bir kimsenin iş yapmaya engel olan sakatlığını veya hastalığını gidermek, onu toplumda eski haline getirmek.
Konu ile alakalı haberler:
Antisosyal Kişilik Belirtileri
Psikolojik Tedavi Yöntemleri
Toplum ve Ruh Sağlığı
https://www.youtube.com/channel/UCtX2N6269YpWG8bi6qEnMyQ/search?query=psikoloji
Gelişmeleri medihaber.com’u ve sosyal medya hesaplarını takip ederek güncel bilgilere ulaşabilirsiniz.